مرور رده

یادداشت‌ها

موزه خیال (۳): ژان نوول: برای یک معماری بدون الگو

ژان نوول (Jean Nouvel) (زاده 1945) معمار فرانسوی می‌گوید: «فکر نمی‌کنم واقعا یک شعبده‌بازباشم، اما تلاش می‌کنم فضایی ایجاد کنم که خوانش‌ناپذیر باشد؛ فضایی که تداومی ذهنی از چیزهایی که می‌بینیم را بسازد». از معروفترین آثار او می‌توان به…

عکس فوری (۲۷۶): روایت ایرانی «نظریه جایگزینی بزرگ

یکی از مشخصات منفی فرهنگ برخی از ایرانیان که بارها و بارها  بر آن تاکید شده است و خود نتیجه درماندگی و دور ماندن از کاروان آزادی و تمدن و روشن‌بینی جهانی بوده است، ارباب‌منشی و زورگویی ظالمانه نسبت به پایین‌دستان و چاپلوسی و بندگی نسبت به…

کوته‌نوشت‌های سینمایی (۱۶): «باربی»

دو نگاه کاملاً متفاوت می‌توان به فیلم باربی داشت. نگاه‌هایی که ناشی از لایه‌بندی آگاهانه یا ناخودآگاهانه سناریو و ساخت سینمایی فیلم است. در نگاهی نخستین که چندان دربارۀ آن درنگ نمی‌کنیم، تنها خود فیلم مطرح است: یک فیلم سرگرم‌کننده…

غربزدگی «سنگی بر گور» جلال

در نوشتار کوتاهی که در اینجا به‌یاد و برای احترام به خاطره و سهم پراهمیت جلال آل‏احمد در فرهنگ ایران دارم، ابتدا مایلم با سخنی کوتاه از موضوع احمد فردید گذر کنم: استاد گرانقدر و دوست گرامی، داریوش آشوری که از نزدیک ایشان را…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی (۳۷): نظریه، کُنش و دگرگونی اجتماعی

در نظریه‌ بوردیویی سانسور، میدان و خشونت نمادین اهمیتی اساسی دارند. میدان یعنی پهنه‌ای اجتماعی که درونش کنشگران بر سر امتیازات مادی و غیرمادی با یکدیگر رقابت دارند؛ و خشونت نمادین، یعنی گونه‌ای از خشونت که صرفا می‌تواند بر پایه «امکان…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی (۳۶): شورش و طوفان در شطرنج مدرنیته

سینمای شاعرانه محمد‌رضا اصلانی، شعر را به مثابه ابزاری برای ویرانگری استفاده می‌کند. دوربین همچون قلم، عمل می‌کند که شعر را به جهان می‌آورد، ولی همچنین به مثابه سلاحی که «واقعیت» را در سطح بیرونی تخریب می‌کند تا آن را در قالب «واقعیت واقعی»…

موزه خیال (۲): سرهای سنگی بر بوم‌های نقاشی

سرهای سنگی بر بوم‌های نقاشی / درباره فرناندو بوترو (1932) اگر خورخه لویس بورخس، گارسیا مارکز، اوکتاویو پاز و بسیاری دیگر از نویسندگان سنت واقع‌گرایی جادویی را  تکراری از تاریخ هنرهای تجسمی ابتدای قرن در امریکای لاتین بدانیم، فرناندو…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی(۳۵): مرگ و قدرت

ماکس وبر، «دولت» را  تبلور ِ مادیت‌یافته مشروعیت ِ خشونت انسان بر انسان می‌داند. اما با چشم‌اندازی گشوده‌تر، با توجه به تجربه بزرگ نسل‌کشی‌های قرن نوزدهم و بیستم، کشتارها و جنگ‌های هولناک، بی‌رحمی‌ها و به ویژه زن‌ستیزی به مثابه محور اساسی ِ…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی (۳۴): دیالکتیک «ارباب/ برده» و بازتعریف آن در شورش اجتماعی

دیالکتیک ارباب/برده با منشاء فلسفی مدرن آن در هگل (پدیدار‌شناسی روح،1807)  و پیشتر و بیشتر از آن، در قالب گفتمان اجتماعی دو لا بوئسی (گفتار در بندگی خود خواسته، 1576) همواره موضوعی بوده که دستکم با جامعه‌شناسی سیاسی ِ قرن نوزده مارکس و…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی (۳۳):در‌هم‌آمیزی یا جدایی‌گزینی شهری (بخش دوم)

 از این رو، زمانی که  متخصصان از این تز دفاع می‌کنند که در پهنه مسکونی یا در واحد مسکونی (مجتمع) بهتر آن است که ترکیبی شبیه به واقعیت متکثر اجتماعی به وجود بیاید ( برای نمونه تکثر ِ نژادی، فرهنگی، سبک زندگی) تا میزان تحمل اجتماعی…