مرور رده

یادداشت‌ها

پرسش از فرهنگ(۷۱): چه تفاوت هایی میان گفتمان سیاسی و گفتمان فرهنگی وجود دارد؟

از دوران افلاطون و گفتگوهایی سقراطی او تا امروز، با گذار از نوافلاطونیان، ماکیاولیسم، مارکسیسم و لیبرالیسم تا ایدئولوژی های عمل گرای کنونی که اغلب دعوی پایان ایدئولوژی را در گفتمان سیاسی دارند(نظیر فوکویاما) اما در نهایت بر یک ایدئولوژی…

تختی: روح از دست رفته اخلاق ایرانی

امروز، 17 دی ماه، درست 44 سال از مرگ انسانی می گذرد که جایگاهی بی مانند و جایگزین ناپذیر در حافظه تاریخی مردم ما دارد: قهرمانی که نسل های پی در پی از کسانی که او را بر سکوی افتخار دیده اند تاکسانی که تنها اینجا و آنجا سخن و یادی از وی شنیده…

پرسش از فرهنگ (۷۰): آیا با نابودی کالبد انسانی می توان ذهنیت فرهنگی درونش را نیز نابود کرد؟

کالبد جاودان تقابل میان «جسم» و «روح» از قدیمی ترین ایام و باستانی ترین نوشته ها در اندیشه انسانی به صورتی وسواس انگیز مشاهده می شود. اسطوره «اکسیر جوانی» که می توان آن را به صورتی جهانشمول در فرهنگ هایی بسیار دور از یکدیگر بازیافت، خود…

رویایی شیرین: ۲۰۱۲، سالی بدون دیکتاتورها؟

روندی که از بیش از سی سال پیش در جهان به صورتی فزاینده ای مشاهده می شود، روند از میان رفتن شکل نظام های آمرانه به مثابه بدیل هایی برای سازمان اجتماعی است. و هر چند این روند، لزوما به معنای آن نیست که موقعیت های جدید، موقعیت هایی آرمانی و…

پرسش از فرهنگ (۶۹): چگونه می توان کالاهای فرهنگی تولید کرد؟

بحثی که درباره «کالایی کردنِ» تعمیم یافته زندگی انسان در دوران معاصر مطرح شده است، یکی از مهم ترین انتقادهای پسا مدرن ها را نسبت به مدرنیته و پی آمدهای آن تشکیل می دهد در این بحث، تبدیل کنشگران اجتماعی در تعبیر جامعه شناختی یا شهروندان در…

پرسش از فرهنگ(۶۸): اشرافیت فرهنگی چیست؟

در قرن نوزدهم زمانی که اندیشمند بریتانیایی، ادوارد برنت تایلر(ٍEdward Burnett Taylor) کتاب معروف خود را با عنوان «فرهنگ ابتدایی» منتشر می کرد، در حقیقت در حال انجام کاری جسورانه بود، زیرا برغم آنکه صفت «ابتدایی»(primitive) را به «فرهنگ»…

هشتاد سال و نود اثر!

تصویر: رومیسا مفیدی امسال، جلال ستاری هشتاد ساله شد، امسال نیز نودمین کتاب او به انتشار رسید؛ و برای ما این دو تداوم زمانی، این دو وفاداری به یک زندگی اخلاقی و به یک حیات علمی، حکم یک عمر واحد را دارند و هم از این روست که شاید جای آن…

پرسش از فرهنگ(۶۷): تعلق فرهنگی چیست؟

هربار از مولفه های فرهنگی سخن می گوئیم، از ساده ترین تا پیچیده ترین آنها، همچون نظام های نام گزاری، دایره های همسرگزینی، سلایق هنری، شیوه های سازمان یافتگی و مدیریت زندگی روزمره، جهان بینی های افراد و گروه های اجتماعی، نظام های تربیتی و…

پرسش از فرهنگ (۶۶): مهندسی اجتماعی و مهندسی فرهنگی به چه معنایی هستند؟

دو واژه مهندسی اجتماعی و مهندسی فرهنگی، همچون بسیاری از واژگان دیگر که تعاریف و گستره های مفهومی بسیار آشنایی در زبان های گوناگون جهان دارند، در ایران به معنای ای متفاوت و گاه کاملا به دور از آنچه در نظام های زبانی مورد اجماع هستند، فهمیده…

پرسش از فرهنگ(۶۵): پی آمدهای فرهنگیِ واکنش های اجتماعی چیست؟

واکنش را می توان، کنشی تعریف کرد که نه لزوما ناشی از چارچوبی عقلانی و فکر شده، بلکه حاصل، پاسخی عاطفی، احساسی و اغلب «خودکار» و دست کم «خود انگیخته» به کنشی دیگر باشد. واکنش ها در زنجیره هایی پیوستاری قرار می گیرند که می توانند دائما تداوم…