مرور رده

یادداشت‌ها

کوته‌نوشت‌های اجتماعی(۴۴): نظریه‌های تمدنی

در قرون هجده و نوزده یکی از گرایش‌های بسیار مورد توجه و غالب در نزد متفکران، آن بود که بتوانند برای تمدن‌های انسانی در مجموعۀ بزرگ آن‌ها،  نظریه‌های تبیین و شکل‌گیری  تدوین کنند. این کار عموماً با این هدف انجام می‌شد که اندیشۀ…

کلیفورد گیرتز: تفسیر فرهنگ‌ها

کلیفورد گیرتز: تفسیر فرهنگ‌ها کلیفورد جیمز گیرتز (۱۹۲۳-۲۰۰۶) در ۲۳ اوت در شهر سانفرانسیسکو از ایالت کالیفرنیای آمریکا متولد شد. پس از گذراندن تحصیلات اولیه، برای ادامه تحصیل به دانشکده باستان‌شناسی اوهایو ملحق شد و در سال ۱۹۵۰ موفق به…

علوم اجتماعی، علوم دقیقه و قدرت: از توهم تا واقعیت

ظاهراً سازش و یا دست‌کم عدم تنش میان علوم اجتماعی و قدرت، کاری مشکل است که نمی‌توان به سادگی بدان دست یافت. این قدرت می‌تواند قدرت سیاسی و یا حتی قدرت نهادینۀ خود آکادمی‌ها باشد اما به هر رو، ذات انتقادی این علوم و گفتمان طبیعتاً…

ژزا روهایم: ادیپ بومیان

ژزا روهايم (1891 - 1953)، روان‌‏كاو آمریکایی مجار تبار را بايد از بنیان‌‌گذاران شاخه انسان‌‏شناسى روان‌‏شناختى و در‌واقع مهم‌‏ترين نماينده روان‌‏كاوى فرويدى در كاربرد انسان‌‏شناسانه آن به شمار آورد. روهايم كه در يك خانواده ثروتمند…

«پزشکی‌شدن بدن» از تولد تا مرگ

«پزشکی‌شدن بدن» از تولد تا مرگ امیلی مارتین در کتاب خود «زن در بدن» در امتداد اندیشه فوکویی که با «زایش کلینیک، تبار‌شناسی رویکرد پزشکی» (۱۹۶۳) مطرح می‌شود، نشان می‌دهد که چگونه، نظام پزشکی با دردست گرفتن فرایند زایمان، یعنی…

برونیسلاو مالینوفسکى: مادرتبارى تروبریاندها

برونيسلاو مالينوفسكى (1884 - 1942)، انسان‌‏شناس لهستانى‌‏تبار بريتانيايى، مشهور‌ترين و برجسته‏‌ترين چهره انسان‌‏شناسى در نيمه قرن بيستم به‌‏شمار مى‌‏آمد و بخشى بزرگ از اين شهرت تا امروز هنوز باقى مانده‏است و بسيارى او را نه‌‏تنها يكى از…

سکوت آخر…

دلنوشته‌ای برای سارا حسامی سال‌ها پیش بود. هنوز دردهایمان تا این اندازه تحمل‌ناپذیر نشده بودند. هنوز کرونا زندگی همگان را به هم نریخته بود؛ همه را خانه‌نشین و خاکسپاری‌ها را به مراسمی رمزآلود در گورستان‌هایی ترسناک و خلوت تبدیل نکرده…

تا سیزده

خُنُک آن قماربازی که بباخت آ‌نچه بودش بِنَماند هیچش اِلّا هوس قمار دیگر تا سیزده/ ناصر فکوهی / 29 اسفند سال سختی بود. سخت‌تر از آنچه فکرش را می‌کردیم. چه غم‌ها که نخوردیم؟ آرزوی آنکه خشونت و ظلم و فساد باز‌ایستند؛که جوانان زیبایمان،…

 نوزایى قومى

قوم‏‌شناسى يكى از مهم‌‏ترين حوزه‌‏هاى مطالعاتى انسان‏‌شناسى است. اين مطالعات نه‌‏فقط شامل شناخت اقوام و عناصر تشكيل‌‏دهنده آن‏ها اعم از نظام‏‌هاى خويشاوندى، قدرت، اقتصادى، و اعتقادى مى‏‌شوند، بلكه هر‌چه بيش از پيش مسائل كاربردى…

روشنگرى: انحراف یا سرنوشت محتوم

ظهور رنسانس در ايتالياى سده‌‏هاى سيزده و چهارده ميلادى، حركت انسان‏‌گرايانه (اومانيستى) گسترده‌‏اى را به‏ همراه آورد كه خود را بيش از هر كجا در هنر نقاشى، مجسمه‌‏سازى، و معمارى برجسته ساخت و به‏‌زودى تمامى عرصه‌‏هاى انديشه را در…