مرور رده

یادداشت‌ها

کتاب پنجاه و پنج (۳): محمدرضا اصلانی

کتاب پنجاه و پنج / عکس‌های مهرداد اسکویی/ یادداشت‌های ناصر فکوهی/ سه/ محمدرضا اصلانی (1322) وقتی از پله‌های دانشکده پایین می‌آیند، نمی‌دانند سرنوشت برای هرکدامشان چه تصمیمی گرفته. و درست همان که نمی‌خواهد، فیلمساز می‌شود. موی سفید و…

کتاب پنجاه و پنج (۲): عبدالمجید ارفعی

کتاب پنجاه و پنج / عکس‌های مهرداد اسکویی/ یادداشت‌های ناصر فکوهی/ دو/ عبدالمجید ارفعی (1318) پنج هزار سال پیش. عیلام. کاهن پیر می‌داند چه باید بر کتیبه خشتی حک شود تا سپس در کوره بگذارندش و در مخزن بزرگ کاخ محفوظش کنند. تا قرن‌ها بعد…

کتاب پنجاه و پنج (۱): احمدرضا احمدی

کتاب پنجاه و پنج / عکس‌های مهرداد اسکویی/ یادداشت‌های ناصرفکوهی/ یک/ احمد‌رضا احمدی (1319-1402) وقتی روی مبل بزرگ خود می‌نشست و چهره در هم می‌کشید؛ وقتی با رنگ پریده، چشمان خسته، حرکات آرام رو به دوربین نگاهمان می‌کرد. فراموش می‌کردیم…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی (۴۱): رادیکالیسم، آرمانشهر و سیاست واقعی

در چشم‌اندازی عمومی، این گرایش وجود دارد که رادیکالیسم سیاسی را بیشتر به جنبه‌ای آرمانشهری (اتوپیایی) در کُنش و جنبش‌های اجتماعی نزدیک ببینند تا به مفهوم «سیاست واقعی» (realpolitik) که به رفتاری سیاسی از سوی حاکمان و نزدیک به مصلحت‌‌طلبی،…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی(۴۰): گفتار، شنیدار و دستکاری شناختی

گوبلز، وزیر« فرهنگ» و مغز متفکر دستکاری و شستشوی مغزی مردم آلمان نازی، در کنار هیتلریسم، همپای کمونیستی استالینی‌اش، به شکل گسترده‌ای از خلال  فشار«معنا‌شناسانه» بر زبان برای این هدف استفاده می‌کرد. چند سال پس از پایان جنگ، در 1948، اورول…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی (۳۹): خط، دایره، تداوم، تکرار و آسودگی  

در نهایت، همه شکل‌ها از دو شکل ریشه می‌گیرند: خط و دایره؛ یا بخشی از این دو. در معنایی، سایر شکل‌ها را می‌توان یا ترکیبی از این دو دانست یا تفسیر وصورتی از دریافت و ادراک و احساس آنها؛ همچون دقت و ابهام، راست‌بودگی و خمیدگی، فراز و نشیب‌های…

کوته‌نوشت‌های اجتماعی(۳۸):سکوت، سکون، خلاء و تولید معنا 

در موسیقی و زبان گفتاری، سکوت؛ در کُنش اجتماعی و نظام حرکتی میان انسان‌ها و درون جامعه، سکون یا بی‌حرکتی؛ و در تولید فضا و نوشتار و هنر، خلاء، سپیدی یا سیاهی، رابطه‌ای تنگاتنگ با یکدیگر دارند و هر کدام به نوبه خود سبب می‌شوند که بتوان…

عکس فوری(۲۸۲): فاشیسم واژگون 

تصویر: میشل اونفره فرازگفتاری هست که ظاهرا به برنارد شاو منتسب می‌کنند؛ وقتی از او می‌پرسند: «چرا شما در جوانی، برخلاف دیگران، چپی نشدید؟  او پاسخ می‌دهد: چون همیشه وحشت داشتم یک پیر خرفت، بد اخلاق و دست‌راستی بشوم!». پرسش این است: چرا…

عکس فوری (۲۸۱): گرگ خشمگین و فرشته گمراه

عکس فوری (281) / گرگ خشمگین و فرشته گمراه: جهان در آستانه سقوط در دوزخ جنگ (تصویر: پیروزی مرگ، پیتر بروگل، 1562) چشم‌اندازها تیره‌اند و داستان خوشی در کار نیست: در قرن شانزده، هابز که جمله «انسان گرگ انسان است» را به او نسبت داده‌اند…

کوته‌نوشت‌های سینمایی (۱۷): اوپنهایمر: سفر به بیهودگی

آنچه می‌توان از یک فیلم ارزشمند انتظار داشت باید چیزی فراتر از  صحنه‌پردازی‌ها، جلوه‌های ویژه، بازی هنرپیشگان، حرکات دوربین، دکوپاژ و نور‌پردازی باشد. دست‌کم این برای یک بیننده علاقمند به امر اجتماعی که از بیرون دایره حرفه‌ای…