مرور رده

یادداشت‌ها

چشم اسفندیار روشنفکران

در این یادداشت به هیچ‌رو قصد ما وارد شدن مجدد به بحث تعریف روشنفکر نیست و خوانندگان می‌توانند مفهوم «روشنفکر» را به همان معانی متعارفی که ظاهراً در سطح عمومی و در قالبی ابهام‌انگیز وجود دارد یعنی «کسانی که کار فکری می‌کنند» و یا «منتقدان…

مرزهای ایدئولوژی

تقابل دهنیت/ عمل( یا ذهنیت / عینیت) بسیار مورد بحث قرار گرفته است و اغلب بر گسست و فاصله عمیقی تاکید شده است که این دو را از یکدیگر جدا می کند. با این وجود، باید اذعان کرد که کنشگران اجتماعی به سختی می توانند این فاصله را درک کنند و هر چند…

اخلاق روزنامه نگاری و رسالت دانشگاهیان

تضاد میان کار روزنامه نگاری - و در اصطلاحی تحقیر آمیز تر «ژورنالیسم» - و کار دانشگاهی یا آکادمیسم، بارها، از جمله به همین قلم مطرح شده است، اما این موضوعی است که گاه به گاه نیاز به بازگشت و روشن کردن برخی از نکات به صورتی تفصیلی تر و تحلیل…

ارزش ها و گذر تاریخ

کنشگران اجتماعی عموما در هر موقعیت و هر سطحی از دانش قرار داشته باشند، با فرهنگ رابطه ای نه فقط «عملی» (یا رفتاری) بلکه «ذهنی» و شاید بهتر باشد در مورد دوم بگوئیم رابطه ای «شناختی» و «زبان شناختی» داشته و در طول زمان خواسته یا ناخواسته به…

کالبد به مثابه هویت

موضوع بدن و مهارت ها و روش های استفاده از آن از قدیمی ترین حوزه هایی است که انسان شناسان به آن پرداخته اند و از زمانی که رساله مارسل موس با عنوان «فنون کالبدی» بیش از پنجاه سال پیش به انتشار رسید تا امروز و از خلال آثار انسان شناسان دیگر…

پرسمانی به نام «دایاسپورای ایرانی»

واژه «دایاسپورا»(diaspora) از ریشه ای یونانی به معنای پراکندگی آمده و اشاره ای مستقیم به موقعیت قوم یهود پس از سقوط چند باره دولت یهود باستان دارد که سبب پراکنش یهودیان در سراسر عالم شد. این واژه از نیمه قرن بیستم به صورت مترادفی برای واژه…

جهان دانش محور و توهم دانایی

شعار و شاید بهتر باشد بگوئیم ادعای «جهان دانش محور»، چندین سال است به صورت یکی از کلیشه های همراهی کننده «جهانی شدن» و «دموکراتیزه شدن اطلاعات» به وسیله طرفدارن بی قید و شرط این فرایند در شکل و محتوایی که در حال حاضر دارد، تکرار می شود و به…

کدام «چپ» ، کدام «راست» ؟

تخریب زبان به مثابه ظرف اندیشه، بی شک به تخریب اندیشه، منجر می شود و هر چند نمی توان درباره میزان این تخریب با قاطعیت سخن گفت و باید آن را بنا بر فرهنگ یا گروه فرهنگی و موقعیت اجتماعی و زمانی-مکانی و بسیاری از عوامل دیگرِ تعیین کننده، نسبی…

روشنفکران: جادوگران عصر جدید

در قرون وسطی یکی از سرگرمی های مردم آن بود که در میدان های شهر جمع می شدند و به تماشای سوختن زنده زنده زنان یا مردانی می نشستند که دستگاه تفتیش عقاید کلیسا به جرم جادوگری دستگیرشان کرده بود و پس از گرفتن اعتراف زیر شکنجه از آنها، برای…

از صدا تا موسیقی

انسان همچون سایر موجودات زنده دارای یک نظام ارتباطی است که به وسیله آن می تواند با همنوعان خود و با سایر موجودان ارتباط یرقرار کند. این نظام، از زبان تکلم شده بسیار فراتر می رود، زیرا بنا بر برآوردهای گوناگون – و مفهوم و تعریفی که به زبان…