آسیب‌شناسی جامعۀ امروز/ گفت‌وگو با ناصر فکوهی / بخش سوم

گذشته از دغدغه‌های شخصی، وقتی به جامعۀ امروز ایران می‌اندیشید چه مسائلی هست که ذهن شما را درگیر می‌کند و فکر می‌کنید این‌ها مسائل امروز ایران است؟ من به‌دوشیوه این کار را می‌کنم؛ ما گروهی از آسیب‌ها را داریم که آسیب‌های کلان هستند و…

آسیب‌شناسی جامعۀ امروز/ گفت‌وگو با ناصر فکوهی / بخش اول

ناصر فکوهی را در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران و در اتاقش ملاقات می‌کنم. ده سال پیش برای اولین بار و در جایگاه دانشجو به این دانشکده آمدم، اما هرگز اقبال این را نداشتم که دانشجوی او باشم؛ اما این بار نزدیک به دو ساعت پای حرف‌های او…

پاره‌ای از یک کتاب(۱۹۱): مرگ‌ها و یادها

«پزشکی شدن بدن» از تولد تا مرگ امیلی مارتین در کتاب خود «زن در بدن» در امتداد اندیشه فوکویی که با «زایش کلینیک، تبار‌شناسی رویکرد پزشکی» (۱۹۶۳) مطرح می‌شود، نشان می‌دهد که چگونه، نظام پزشکی با دردست گرفتن فرایند زایمان، یعنی قرار دادن آن…

پاره‌ای از یک کتاب(۱۸۹): سال‌های ترامپ

مریخی‌های وال‌استریت سینمای امریکا پیشینه‌ای طولانی در ساخت فیلم‌های موسوم به «فاجعه‌انگیز» دارد که با ایدئولوژی حاکم و تاریخ این کشور رابطه‌ای تنگاتنگ دارند: ترس دائمی که باید در دل شهروندان آن از یورش «بیگانه» (از سرخ‌پوستان وحشی گرفته…

مفاهیم فرهنگی در مدرنیته متاخر(شش): تبعیض و نژاد‌پرستی زیست‌بومی / Ecological Racism…

ژان ژاک روسو(1) از اصحاب دائره‌المعارف و روشنگری در کتاب پُرآوازه‌اش «قرارداد اجتماعی» (1762) (2) می‌گوید: «انسان‌همه‌جا آزاد زاده می‌شود و همه‌جا در غٌل و زنجیر است» و بدین‌ترتیب بر تضاد میان ذات طبیعی موجودیت انسانی و کشش او به برابری و…

پاره‌ای از یک کتاب (۱۸۸): انسان‌شناسی سیاسی

در مجموع: • در اغلب موارد برای حفظ نظم اجتماعی نمی‌توان بر قدرتِ سرکوب‌گرانۀ یک قانون جزایی تکیه زد. • هدف از حل و فصل تعارض‌ها محکوم کردن و مجازات کردن نیست بلکه آن است که روابط مناسبی را که دچار گست موقت شده‌اند، بار دیگر برقرار…

مفاهیم فرهنگی در مدرنیته متاخر(پنج):جامعه‌شناسی کاستی‌ها / Sociology of absences

مفهوم «جامعه‌شناسی کاستی‌ها»(1) یا «نبود‌ها» و «فقدان‌ها»، در نخستین برخورد شاید ما را به اشتباه بیاندازد و این شبهه را به وجود بیاورد که با شاخه‌ای علمی در جامعه‌شناسی سروکار داریم که برای نمونه به نوعی «کمبود» در منابع می‌پردازد: مقوله‌ای…

پاره‌ای از یک کتاب (۱۸۷): انسان‌شناسی

مسائل انسان‌شناسی انسان بر خلاف اکثر جانوران، به یک محیط خاص وابسته نیست: کره زمین در همه بخش‌های خود برای او زمینه زندگی را فراهم می‌کند و او با تکیه زدن بر فرهنگ خویش است که خود را با محیط‌های مختلف انطباق می‌دهد. انسان‌ها با توجه به…