مرور رده

یادداشت‌ها

واژگان یک فرهنگ(۶): «برق» : زندگی زیر چلچراغ ها

مصرف گرایی در انتهای دهه 1350 در سطح برخی از شهرهای بزرگ ایران ابعادی بسیار شگفت انگیز به خود گرفته بود و از همین زمان بود که سبک های زندگی جدید از جمله در مصرف انرژی، چلچراغ ها و لوسترها محیط های عمومی (در ترکیبی از چراغ های زیاد و آویز…

زبان های ناتوان،گوش های ناشنوا

در میان پدیده هایی که انسان شناسی فرهنگی با آنها سروکار دارد و در جوامع باستانی، پیش صنعتی یا مدرن به شدت آنها را دنبال کرده و از خلال آنها می تواند به درک موقعیت و روند تحول یک جامعه پی ببرد، باید به پدیده گفتگو به مثابه یک مبادله ارتباطی…

واژگان یک فرهنگ(۵): «برق» : روشنایی های شهر

روشنایی، نور و آتش، مفاهیمی مترادف با روز، در ایران همچون بسیاری از فرهنگ های دیگر جهان و به ویژه فرهنگ های هندو اروپایی ابعادی مقدس داشته اند و این یکی از دلایل مهمی است که تمایلی مقاومت ناپذیر در انسان برای تداوم بخشیدن به روز و «از میان…

دیدار به قیامت!

تصویر: سارکوزی و برلوسکونی انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، درس ها و پی آمدهای زیادی به دنبال خود خواهد داشت، که در این یادداشت کوتاه تنها می توان به برخی از آنها اشاره کرد. فرانسه یکی از بزرگترین قدرت های جهان و بنیان گذار دولت ملی با…

واژگان یک فرهنگ(۴): «آپارتمان» : زیستن «میان زمین و آسمان»

آپارتمان نشینی (و تمام تبعات «خودنمایانه» فضای خانگی جدید: آشپزخانه «اوپن»، «شومینه»، «سرویس بهداشتی») از اواخر دهه 1350 و به دلایل گوناگون از جمله تغییرات اساسی شیوه زندگی که در طول سال های دهه 1350 و 1360 اتفاق افتاد، به شیوه ای رایج در…

واژگان یک فرهنگ(۳): «خانه» : وداع با «چهاردیواری»

در فرهنگ ایرانی ، واژه «خانه» دارای ریشه ای باستانی است که در سطح زبان نیز بازتاب داشته و به خانوار و خانواده و بیشتر از آن به جای و مکان مربوط می شود. در حقیقت در نظام شناختی فرهنگ ایرانی، فضای خانه و مفهوم خویشاوندی در فضا با یکدیگر به…

واژگان یک فرهنگ(۲): «پیکان»:ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»

با افزایش درآمد نفتی ، شعار «هر ایرانی، یک پیکان»، از دهه 1340، مطرح شد. پیکان- تا اندازه ای روی الگوی «ماشین مردمی»(فولکس واگن، فیات و سیتروئن)- بر اساس یک راهبرد سیاسی، یکی از ستون های اصلی ساخت طبقه متوسط جدید شهری تصورمی شد. طبقه ای نه…

واژگان یک فرهنگ(۱): «خودرو»: پیاده ها و سواره ها

هر چند، ورود خودروهای خارجی به ایران از ابتدای قرن بیستم آغاز شده بود، تا نیم قرن بعد یعنی تا سال های پس از جنگ جهانی دوم (دهه 1320 و 1330) داشتن یک اتوموبیل، امری «اشرافی» به حساب می آمد و شهرهای هنوز معدود و کوچک کشور، هر چند برخی از آنها…

نوروزنامه ۱۳۹۱

ناصر فکوهی / مدیریت انسان شناسی و فرهنگ گفتم زمان عشرت دیدی که چون سر آمد / گفتا خموش حافظ کاین غصه هم سر آید امروز، زیستن و شاد زیستن، گریز از انفعال و نومیدی، دیگر نه یک «اتفاق» است و نه یک «شانس»، بلکه جدالی روزمره و وظیفه ای حیاتی…

۲۹ اسفند و نزاع «حمامی ها»

هر سال در هفته آخر اسفند، فرصتی پیش می آید که همزمان با روز ملی شدن صنعت نفت، یعنی تاریخی عظیم که سرنوشت مردم ما و کشور ما را تغییر داد و با حفظ لااقل اندکی از این ثروت خداداد برای مردم ما و خارج کردن آن از دست کمپانی های بزرگ نفتی غربی…