ادبیات

«آن‌جا كه كتاب‌ها را بسوزانند، روزی انسان‌ها را خواهند سوزاند» هاینه، 1811 نوزدهم آوریل 1945، چند هفته پیش از تسلیم نهایی آلمان هیتلری، دولت جدید فرانسه حكم دستگیری لویی فردینان سلین نویسندۀ‌ برجستۀ فرانسوی را ــ او را در كنار پروست از…

نقش هنر به مثابه عنصر هویت‌ساز هنر و به ویژه هنر مدرن می‌توانند امکانات و سازوکارهای بی‌شماری را در اختیار دایاسپورا قرار دهند تا بتواند خود را با در چارچوب‌های شناختی – اسطوره‌ای خود بازسازی کرده و به موقعیت حساس و به سختی تعریف‌پذیر…

سه: آزادی و حق به شهر دوردست از آنچه گفته شد، نباید نتیجه گرفت که این بجث را باید صرفا به پهنه نخبگان، روشنفکری و روشنگری، اهل فکر و قلم محدود کرد که به ‌هر ‌حال در تمام جوامع، گروهی کوچک و حبابی هستند؛ بلکه باید دانست که موضوع گفت‌وگو و…

پس از انقلاب نیز هر‌چند میزان باسوادی، باسوادی رسانه‌ای، نهادهای فرهنگی، روزنامه‌ها و مجلات و کتاب‌ها و رادیو و تلویزیون و سرانجام افزیشی سرسام‌آور داشتند و جامعۀ ایران از روستا‌نشینی و کوچ‌نشینی در حد 80 درصد به رقمی مشابه یعنی بیش از 80…

این نقطۀ نهایی که البته جرج اورول در کتاب خارق‌العاده خود «1984» آن را با مفاهیمی چون «زبان نو» (Newspeak)، «اندیشه دوگانه» (Doublethink)، «برادر بزرگتر»(Big Brother)، به دلیل موقعیت فناورانه دوران او، عمدتا در «زبان» به معنای رایج این واژه…

پرسش: با جملۀ معروف تئودور آدورنو شروع کنیم؛ نقطه‌ای که این فیلسوف آلمانی در آن با گزارۀ کوبنده‌اش در مقالۀ نقد فرهنگ و جامعه شعرگفتن پس از آشوویتس را عین بربریت دانسته است. از طرفی می‌دانیم که مارکوزه نیز گفته است: «می‌توان بعد از آشویتس…

پرسش: جایگاه مردم‌نگاری سفر و روش خودمردم‌نگاری در مطالعات انسان‌شناختی ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ ناصر فکوهی: ابتدا بگویم زمانی که از واژۀ «مردم‌نگاری» معادل «اتنوگرافی» سخن می‌گوییم باید به دو بُعد متفاوت این واژه و مشکل ترجمۀ آن در…

آنچه در این گفتار دربارۀ داستایفسکی بیان خواهد شد، از رویکردی خاص حرکت می‌کند که با حوزۀ تخصصی ما همخوانی دارد. این رویکردی سیاسی‌ـ‌تاریخی است و نه رویکردی در نقد ادبی. البته نمی‌توان ادعا کرد که این دو رویکرد کاملاً از یکدیگر جدا هستند،…

آقاى دكتر فكوهى اگر كارنامه كتاب‏‌نويسى شما را نگاه كنيم، به‏‌ آسانى مى‏‌شود دو دوره در آن تشخيص داد. من از اين دوره‏‌ها با تعبير كتاب روشنفكرى و كتاب دانشگاه ياد مى‏‌كنم و اين دو را در تقابل با هم قرار مى‏‌دهم. در دوره نخست شما كتاب‏‌هايى…

يكى از ارزنده‏‌ترين آثار در همين بدنه غيردانشگاهى، فرهنگ كوچه اثر احمد شاملوست. اين كار از نظر روش تا چه حد علمى است؟ من فكر مى‏‌كنم اين‏جا فرصت مناسبى براى نقد كتاب كوچه نباشد. اين كار نياز به صرف وقت و بررسى همه‏‌جانبه اثر مزبور دارد و…