مرور رده

یادداشت‌ها

درس های آتن برای ما

پیامدهای همه‌پرسی اخیر یونان درباره پذیرش یا عدم پذیرش درخواست‌های اتحادیه اروپا و تحمیل سخت‌گیری اقتصادی به‌مثابه شرط ادامه مذاکرات بر سر وام‌های این کشور، پاسخ گسترده منفی به این همه‌پرسی و شادمانی یونانیان و اکثریت مردم؛ گروه‌های متوسط و…

از شهر تا فرهنگ

سخن گفتن از «فرهنگ» از همه ابعاد، در همه موارد و همه بهانه ها، از فرط تکرار، امروز در زبان ما به امری آشنا و گاه حتی آزاردهنده تبدیل شده است. گویی واژه ای معجزه آسا کشف کرده باشیم که با اتکاء به آن بتوان همه گره ها را در سردرگم ترین کلاف ها…

انسان شناسی آسیب های روزمره (۲۰): ظاهر بینی

تاریخ اندیشه و ادب ما، آکنده از لزوم نوعی تحقیر و گریز از «ظاهر» و برعکس توجه و اهمیت دادن به «باطن» است. به گونه ای که شاعران عارف ما و در راس آنها، مولانا، ابایی از آن نداشته اند که در مقدس ترین پدیده های زندگی نیز، بر جدا کردن و دور…

وقتی انسان‌ها به درکی مشترک از یک کالبد می‌رسند: کدام شهر، کدام حافظه

از منظر انسان‌شناسی شهری و معماری، بحث اساسی درباره یادمان‌ها یا مکان‌های حافظه، نقشی است که این فضا‌ها در ایجاد و تقویت، یا برعکس در تخریب و تضعیف هویت‌های جمعی بازی می‌کنند. چنین نگاهی را پیش و بیش از هر چیز باید در انسان‌شناسی و درک…

انسان شناسی آسیب های روزمره (۱۹): فضل فروشی

فضل فروشی، شاید یکی از رایج ترین آسیب ها ی روزمره در میان نخبگان دانشگاهی و روشنفکران و یا کسانی که بهر صورتی از خود را به این گروه ها نزدیک می دانند یا ادعای تعلق به گروه آنها را دارند، باشد. البته هر چند این آسیب را می توان در میان نخبگان…

انسان شناسی آسیب های روزمره (۱۸): خرافه پرستی

در باورهای انسانی از باستانی ترین دوره ها، نظام های اعتقادی منسجم، ریشه دار و پیوسته به دستگاهی که جهان را توضیح می دهد با خرافه ها (superstition) در تضاد بوده اند. از این رو، دین، به ویژه ادیان بزرگ ابراهیمی، اما حتی باور های اعتقادی بزرگ…

انسان شناسی آسیب های روزمره (۱۷): ریا کاری

واژه «ریا» در ادبیات فارسی که بسیار بر واژه «نفاق» در حوزه دینی اسلامی انطباق دارد و در زبان های اروپایی با ریشه یونانی hypokrisis به همین واژه در زبان های امروزی رسیده است، به تضادی اشاره دارد که میان «ظاهر» یک فرد یا گروه در بیان و در شکل…

هرزه گویان و نژادپرستان

امروز صفحات فیس بوک، شبکه های اجتماعی، و حتی صفحات موسوم به «کامنت» در زیر خبرها و مقالاتی گاه بسیار جدی، مرکز و معرض تاخت و تاز گروه هایی هر چه بزرگتر از «اراذل و اوباش ناشناس اینترنتی» شده است. آنها که نفرت خود را از این و آن فرهنگ، از…

انسان شناسی آسیب های روزمره (۱۶): بی ادبی

رولان بارت در فصلی از کتاب معروفش «امپراتوری نشانه ها» (1980) که به مفهوم تعظیم در فرهنگ ژاپن اختصاص دارد، بی ادبی و بی نزاکتی را در فرهنگ غرب، پدیده ای ریشه دار می داند که به «اسطوره شناسی شخص» مربوط است: به اینکه انسان غربی خود را ساخته…

به یاد زاون

چندی پیش مراسم بزرگداشتی برای زاون قوکاسیان برگزار شد که در این مراسم دو فیلم کمتر دیده شده این نویسنده و منتقد سینما نمایش داده شد و بعد از آن محمدرضا اصلانی و محمد تهامی نژاد و همچنین ناصر فکوهی درباره او سخن گفتند. در زیر سخنان ناصر…