مرور رده

یادداشت‌ها

میراث مالتوس

در سال 1798، تامس مالتوس، اقتصاددان بريتانياى براى نخستين‏‌بار در كتابى با عنوان رساله در باب اصل جمعيت درباره افزايش نسبى بسيار بيش‏تر جمعيت انسانى در مقايسه با توانايى انسان‏‌ها به توليد غذا هشدار داد و پيشنهاد كرد كه كنترل جمعيت هرچه…

چین: آن‌سوى سکه «معجزه اقتصادى»

در چند سال اخير كم‏تر مى‏‌توان به سراغ روزنامه يا نشريه‏‌اى اقتصادى يا حتى عمومى رفت و با تيترهاى بزرگ و شگفت‏‌انگيز درباره «زايش يك غول بزرگ اقتصادى جديد»، «بيدارشدن اژدهاى زرد»، و تمدن چند هزار ساله چين در قالب يك ابرقدرت جديد و…

سندیکالیسم در عصر جهانى‌شدن

شعار معروف جنبش كارگرى قرن نوزدهم - «كارگران جهان متحد شويد!» - كه تا سال‏‌هاى ميانى دو جنگ جهانى نيز تداوم داشت و قدرت بسيج‏‌كننده شگفت‏‌انگيزى را نشان مى‏‌داد، نخستين‏‌بار به‏‌وسيله بنيانگذاران ماركسيسم و در زمانى ارائه شد كه يك سازمان…

پایان دیکتاتورى‌‏ها، آغاز دزدسالارى‏‌ها

يازده سپتامبر، تنها يادآور حمله تروريستى معروف در نيويورك نيست، بلكه دقيقاً سالگرد روزى در سى سال پيش از آن نيز هست: كودتاى شيلى و ديكتاتورى نظاميان (1973 - 1998) كه بيلان رسمى آن بيش از 3000 كشته و ناپديد شده و 35000 نفر شكنجه‌دیده بوده…

‌تجارت جهانى اندام‌‏هاى انسانى

يكى از ويژگى‏‌هاى كاملاً بارز سرمايه‏‌دارى متأخر در چارچوب جهانى‏‌شدن و گسترش ارتباطات و امكان تبادلات فيزيكى و جابه‏‌جايى‏‌هاى انسانى در فرايندى است كه شايد بتوان آن را «كالايى شدن مطلق و همگانى» ناميد؛ بدين معنى كه نه فقط تمامى اشيا بلكه…

برج بابِل و صلیب گمشده

...و تمام جهان را يك زبان و يك لغت بود و واقع شد كه چون از مشرق كوچ مى‏‌كردند، هموارى‏اى در زمين شنعار يافتند و در آن‏جا سكنا گرفتند و به يكديگر گفتند بياييد خشت‏‌ها بسازيم و آن‏‌ها را خوب بپزيم و ايشان را آجر به‏ جاى سنگ بود و قير به‏ جاى…

جشن کتاب و پریشانى نشانه‏‌ها

نزديك به هفتاد سال پيش، زمانى كه كارگران فرانسوى توانستند براى نخستين‏‌بار از حق مرخصى با حقوق برخوردار شوند و براى استفاده از آن به‏ سوى كرانه‏‌هاى درياى شمال روانه شدند، هنوز در بسيارى از اذهان، بهره‏‌مند شدن از اوقات فراغت و گردش و تفريح…

نوروز جشن ملت‏‌سازى

دولت ملى؛ يعنى دولت مبتنى بر مشروعيت قدرت سياسى، بر اساس آراى عمومى و نظام‏‌هاى نمايندگى تجديدشونده و مشروع، هرچند امروزه به‏ شكل منحصربه‏ فرد دولت‏‌هاى جهان بدل شده است، اما عمرى كوتاه‏‌تر از دويست سال دارد و در ميان اشكال دولتى متفاوت و…

زن‏‌ها، شیرها، روباه‏‌ها … یادداشتی بر کتاب «داستان دلیله‌ی محتاله و مکر زنان»

تصوير اسطوره ه‏اى زن به‏ مثابه «ديگرِ شيطانى» در برابر «خودِ خدايى»، از كهن‌‏ترين نمونه‌‏هاى آغازين در بسيارى از فرهنگ‌‏هاى انسانى است. اگر تنها خواسته باشيم به دو مورد در اين زمينه اشاره كنيم، آن دو را در سنت مزدايى از يك‏سو و در سنت يهودى…