کوته‌نوشت‌های سینمایی(۳۳): هیروشیما، عشق من

هیروشیما، عشق من (Hiroshima, mon amour)/ آلن رنه / محصول فرانسه و ژاپن / 1959/ 91 دقیقه در بستر عشق و نفرت دو شهر دوردست، نوور و هیروشیما، دو شهر ناشناس در دو سوی جهان، و دو ناشناس که در آغوش هم فرو می‌روند: با پوست‌های…

فرهنگ انسان‌شناسی اجتماعی و فرهنگی (بیست و هشت): نیاکان

ancestors موريس بلاك برگردان: فیروزه مهاجر     واژه «نياكان» در انسان‌شناسى براى ناميدن آن اسلافى كه يادشان زنده مانده است، و اشاره به اعمال دينى مشخص در عباراتى نظير «كيش‌ نيا» يا «پرستش نيا» به‌كار مى‌رود. اين…

از اسطوره تا جشن (بخش ششم)

برخی از پژوهشگران مانند ارنست کاسیرر مفهوم زمان را بر مکان مقدم دانسته‌اند و بر این باورند که در ذهن اساطیری، تقدس مکانی گسترش یافتۀ مفهوم تقدس زمانی است. بله. البته می‌توان برعکس آن را نیز صادق دانست، در انسان‌شناسی همان…

از اسطوره تا جشن (بخش پنجم)

بحث دیگر در مورد دیدگاه لوی استروس این است که وی سیر تحول اسطوره‌ها را چگونه ترسیم می‌کرده است، چون اگر در کل به ساختارگرایی بنگریم، آن را دیدگاهی غیرتاریخی (a- historical) می‌بینیم. بنابراین آنچه که در تحول…

انسان‌شناسی خاطره و آیین (بخش دوم)

گفتگو با علیرضا حسن‌زاده شما مسئلۀ تروما یا میزان ضربه و ارتباط آن با حافظه را مطرح کردید، خب فجایع طبیعی یا انسانی همین نقش را بازی می‌کنند و سندرم‌های قابل مشاهده در وضعیت‌های فاجعه بار مثلاً جنگ، شکلی همگون از…

انسان‌شناسی خاطره و آیین (بخش اول)

گفتگو با علیرضا حسن‌زاده علیرضا حسن زاده: در علوم اجتماعی گرایشی وجود دارد که در آن جامعه را به بدن و کالبد انسان تشبیه می‌کنند، این گرایش نظری از داروینیسم اجتماعی متأثر است. آیا می‌شود این تشبیه را مطرح کرد که…

از اسطوره تا جشن (بخش چهارم)

آیا فروید سازوکارهایی را که در کتاب تعبیر رؤیا برای رؤیا برمی‌شمارد، یعنی: نمایش، به هم فشردگی، جابه‌جایی و ایجاز، در اسطوره نیز قابل تطبیق می‌دانست یا آنکه برعکس. او از تطبیق سازوکار اسطوره‌ها بر رؤیا به این نتیجه‌ها می‌رسد؟ …

فرهنگ انسان‌شناسی اجتماعی و فرهنگی (بیست و هفت): امریکا: امریکای بومی جنوبی (منطقه…

Americas: Native South America (Lowland) استفان نیوجنت برگردان: اصغر ایزدی‌جیران نام «مردمان منطقة کم‌ارتفاع» امریکای جنوبی، در اصل به مردمان بومی درة آمازون و پیرامون کارائیب (برزیل، پرو، کلمبیا، بولیوی،…

از اسطوره تا جشن (بخش سوم)

این کارکرد جشن یعنی تعلیق فردی، نشان‌دهندۀ این است که جشن و مراسم آیینی حاصل بازنمایی جمعی است. در واقع پایگاه اجتماعی و سلسله‌مراتب اجتماع و طبقاتی در جشن نفی می‌گردد. بنابراین می‌توان در این رابطه به اسطوره‌شناسی سیاسی جشن اشاره داشت که…