چرخه بى‏‌پایان نظم و تنش (بخش اول)

تجربه اغلب ناموفق كشورهاى در حال توسعه در برقرارى نظم دموكراتيك، در سال‏‌هاى پس از جنگ جهانى دوم بارها تكرار شد. بسيارى از سردمداران جنبش‏‌هاى استقلال‏‌طلبانه و ضد‌استعمارى، زمانى كه استعمارگران را از سرزمين خويش بيرون راندند و خود در…

پاره‌ای از یک کتاب (۱۱۹): درسی درباره درس

تناقض بزرگ و خُردکننده بودریو در تمام طول عمر پربارش، در همین زبان نهفته بود: زبانی که چنان در آن به استادی رسید که «وارثان» بیچاره بورژوا را وادار به پذیرش ضعف و کاستی دانش خود در برابر آن بکند. اما همین امر همچون شمشیری دولبه ضربه‌ای نیز…

خشونت در دو سوى پرده

سينماى موسوم به «اكشن» پرهزينه‏‌ترين فيلم‏‌هاى چند دهه اخير را عرضه كرده است؛ فيلم‏‌هايى كه بزرگ‏‌ترين شمار تماشاگران را به‏ سوى خود كشيده و سرمايه‏‌هايى صدها برابر هزينه خود را نثار تهيه‏‌كنندگانشان كرده‏‌اند. حركت و خشونت، دو عنصر اصلى…

پاره‌ای از یک کتاب (۱۱۸): خشونت سیاسی

خشونت در جهان امروز مفهومى رايج و آشناست؛ مفهومى كه بى‏‌درنگ تصاويربى‏‌شمارى را در ذهن تداعى مى‏‌كند. در جهانى كه مهم‏‌ترين خصوصيت آن، محورى شدن ارتباطات و نقش فزاينده رسانه‏‌هاى گروهى است، كمتر مى‏‌توان به سراغ رسانه‏‌اى اعم از كتاب،…

برج بابِل و صلیب گمشده

...و تمام جهان را يك زبان و يك لغت بود و واقع شد كه چون از مشرق كوچ مى‏‌كردند، هموارى‏اى در زمين شنعار يافتند و در آن‏جا سكنا گرفتند و به يكديگر گفتند بياييد خشت‏‌ها بسازيم و آن‏‌ها را خوب بپزيم و ايشان را آجر به‏ جاى سنگ بود و قير به‏ جاى…

پاره‌ای از یک کتاب (۱۱۷): انسان‌شناسی تصویری و فیلم اتنوگرافیک

به گونه‏‌اى متناقض مى‏‌توان ادعا كرد كه فيلم اتنوگرافيك پيش از ابداع واقعى سينما پا به عرصه وجود گذاشت. پس از آن‏كه در سال 1885 ايستمن فيلم نرم و متحرك را اختراع كرد، مرى نيز در سال 1888 دستگاهى موسوم به «تفنگ كرونوفتوگرافيك» را كامل كرد كه…

جشن کتاب و پریشانى نشانه‏‌ها

نزديك به هفتاد سال پيش، زمانى كه كارگران فرانسوى توانستند براى نخستين‏‌بار از حق مرخصى با حقوق برخوردار شوند و براى استفاده از آن به‏ سوى كرانه‏‌هاى درياى شمال روانه شدند، هنوز در بسيارى از اذهان، بهره‏‌مند شدن از اوقات فراغت و گردش و تفريح…

نوروز جشن ملت‏‌سازى

دولت ملى؛ يعنى دولت مبتنى بر مشروعيت قدرت سياسى، بر اساس آراى عمومى و نظام‏‌هاى نمايندگى تجديدشونده و مشروع، هرچند امروزه به‏ شكل منحصربه‏ فرد دولت‏‌هاى جهان بدل شده است، اما عمرى كوتاه‏‌تر از دويست سال دارد و در ميان اشكال دولتى متفاوت و…

پاره‌ای از یک کتاب (۱۱۶): «همراه با باد»

شاید نزدیک به پانزده سال پیش بود که در سال‌های نخست ورود به دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران و زمانی که در حال اولین آماده‌سازی‌ها برای تألیف و ترجمۀ کتابی با نام درآمدی بر انسان‌شناسی تصویری و فیلم اتنوگرافیک (نشر نی، ۱۳۸۷) بودم، به سوی…