درگذشت عبدالمجید ارفعی(۱۳۱۸-۱۴۰۴)، بزرگ‌مرد فرهنگ و تاریخ ایران

ناصر فکوهی

عبدالمجید ارفعی، پژوهشگر خستگی‌ناپذیر تاریخ ایران باستان، زبان‌شناس و از اندک دانشمندان توانا به خوانش و تحلیل خطوط و فرهنگ ایلام باستان، روز ششم اسفند ماه ۱۴۰۴ در تهران درگذشت. دکتر ارفعی یکی از اساتید و دوستان گرانقدری بود که در بیست سال گذشته افتخار آشنایی با ایشان را داشتم و یکی از کتاب‌های مجموعه تاریخ شفاهی تاریخ مدرن ایران را به زندگی و آثار ایشان اختصاص دادیم. این کتاب که دربرگیرنده گفتگوی طولانی عبدالمجید ارفعی است هنوز متاسفانه به انتشار نرسیده است. ارفعی همچنین از نخستین دانشگاهیان ارجمندی بود که درخواست ما را پذیرفت و به عضویت شورایعالی موسسه انسان‌شناسی و فرهنگ درآمد. عبدالمجید ارفعی یکی از دانشجویان برجسته‌ای بود که در نیمه دهه ۱۳۴۰ برای تحصیل تاریخ و زبان‌های ایران باستان به آمریکا رفت و با هدایت اساتید مهمی چون ریچارد هلک در موسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو آموزش یافت. او پس از اتمام تحصیل، با عشق به خدمت به فرهنگ و کشور خویش، چند سال بعد به ایران بازگشت و از ابتدای دهه ۱۳۵۰ زیر نظر دکتر پرویز ناتل خانلری مشغول کار و پژوهش در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران باستان شد. با وجود این متاسفانه در ابتدای انقلاب امکان فعالیت‌های ارزشمند او از میان رفت و سال‌ها ناچار شد برای تامین معاش خود به کارهای پیش‌پاافتاده اما شرافتمند تن دهد . اما سرانجام از نیمه دهه ۱۳۷۰ بود که بار دیگر دعوت به همکاری شد و توانست خدمات بزرگی در طول این بیست و چند سال اخیر به فرهنگ ایران را به ثمر برساند. ارفعی شاگردان معدودی در رشته بسیار سخت خویش یعنی ایلام‌شناسی داشت که امید می‌رود بتوانند راه او را ادامه دهند. یاد و خاطره‌اش همواره در فرهنگ و تاریخ ایران خواهد درخشید.